Hordhac
Xiisadda siyaasadeed iyo milatari ee Bariga Dhexe ayaa si joogto ah ugu lug leh awoodaha caalamiga ah. Waxaa la is weydiin karaa: maxaa dhici doona haddii Israel si toos ah u duqayso Turkiga, iyadoo ku andacoonaysa in halkaas ay ku dhuumaalaystaan xoogag ka tirsan Xamaas? Arrintu waxay si toos ah u taabanaysaa su’aasha ku saabsan waajibaadka Maraykanka ee xiriirka gaarka ah ee Israel iyo waajibaadka qandaraaska sharci ah ee NATO, maadaama Turkigu yahay xubin rasmi ah oo ka tirsan NATO.
Israel iyo Turkiga: Colaadda Soo Jiitamaysa
Xiriirka Ankara iyo Tel Aviv mar walba wuu xasillooni darnaa. Turkigu waxa uu si cad u taageeraa dadka Falastiiniyiinta ah, halka Israel ku eedeyso Ankara inay martigeliso oo taageerto Xamaas. Haddii Israel si dhab ah u qaaddo tallaabo ciidan oo ka dhan ah dhulka Turkiga, waxa ay noqon doontaa dhacdo halis ah oo ku qasbeysa NATO in ay ka falceliso.
Qodobka 5 ee NATO: Halbeegga Iskaashiga
Qodobka 5 waxa uu dhigayaa in weerar lagu qaado xubin kasta oo NATO ah loo aqoonsanayo weerar lagu qaaday dhammaan xubnaha. Taas macnaheedu waa in haddii Turkiga laga duqeeyo Israel, xubnaha kale oo uu ku jirto Maraykan lagu khasbi karo inay u arkaan weerar iyaga ka dhan ah.
- Waa muhiim in la fahmo in Qodobka 5 aanu qasab ka dhigin ficil ciidan isku mid ah, balse uu dalalka xubnaha ah ku amro in ay qaadaan “tallaabo ay u arkaan inay ku habboon”, oo ay ku jiri karaan ciidan, cunaqabateyn, ama taageero diblomaasi.
Maraykan: Laba Waajibaad oo Is Khilaafsan
- Xiriirka gaarka ah ee Israel
Maraykan waa taageeraha ugu weyn ee Israel, wuxuuna siiya balaayiin doolar oo gargaar milatari iyo siyaasad ah sanad kasta.
Siyaasad ahaan, Washington waxay ku tiirsan tahay Tel Aviv si ay u ilaaliso danaha gobolka.
- Waajibaadka NATO
Maraykan waa aas-aasaha iyo tiirka ugu weyn ee NATO.
NATO waa heshiis sharci ah oo caalami ah oo ku qasbaya Maraykan inuu difaaco xubin kasta oo la weeraray, oo ay ku jirto Turkiga.
Haddii Israel Weerarto Turkiga
Sharciga iyo Diblomaasiyadda: Maraykan waa inuu u arkaa weerarka Israel mid ka dhan ah NATO. Tani waxay ka dhigan tahay in Washington si rasmi ah u raaco Turkiga iyo xulafada kale ee NATO.
Xaqiiqada Siyaasadeed: Maraykan ma rabo inuu jebiyo xiriirka Israel, sidaas darteed wuxuu raadin doonaa xeelad ka dhigaysa weerarka Israel “xad-dhaaf ama qalad” si looga fogaado dhaqan-gal buuxa oo Qodobka 5 ah.
Khatarta: Haddii NATO si buuxda ugu dhaqanto Qodobka 5, waxaa imanaya xaalad aan horay loo arag oo Maraykan ku khasbaya inuu ka baxo difaaca Israel oo uu dhinac la istaago Turkiga.
Saamaynta Caalamiga ah
Midnimada NATO: Weerar Israel qaado ka dhan ah Turkiga wuxuu halis u yahay inuu kala jebiyo NATO, haddii qaar ka mid ah dalalka xubnaha ahi rabaan in la taageero Israel, halka qaar kalena ay ku adkaystaan Turkiga.
Xiriirka Maraykan–Israel: Xidhiidhka laba geesoodka ah waxa uu la kulmi karaa dhibaato aan hore loo arag haddii Maraykan si buuxda ugu raaco Turkiga.
Bariga Dhexe: Colaadda gobolka waxay si weyn u kordhin doontaa, iyadoo laga yaabo inay soo jiidato awoodaha kale sida Iran, Ruushka iyo Shiinaha.
Gunaanad
Haddii Israel duqayso Turkiga iyadoo ku andacoonaysa inay bartilmaameedsanayso Xamaas, Maraykan wuxuu wajihi doonaa doorasho adag:
Dhinaca NATO, oo ah waajib sharci ah oo qandaraas ah.
Dhinaca Israel, oo ah xiriir istaraatiiji iyo siyaasad ah. Laakiin si sharci ah iyo amniga caalamiga ah, Maraykan waxaa ku qasban inuu u hoggaansamo NATO. Taas macnaheedu waa in difaaca Israel uu mar kasta ku eg yahay xaaladaha ay tahay iyadu lagu weeraro, balse haddii ay Israel iyadu bilowdo duqayn ka dhan ah Turkiga, Maraykan iyo NATO waxay si cad u raaci doonaan Ankara.
About the Author
