Malcolm X – Taariikh Nololeed iyo Taariikh

Carruurnimadiisa

Malcolm wuxuu ku dhashay qoys madow ah oo ku nool Omaha, Nebraska. Aabbihiis Earl Little wuxuu ahaa wadaad iyo u-doodaha xuquuqda dadka madow, hooyadiisna Louise Little waxay ahayd qoraa iyo taageere afrikaanimo. Qoyskiisu waxay la kulmeen cunsuriyad iyo hanjabaado joogto ah oo ka imanayay kooxaha cadaanka xagjirka ah. Aabbihiis waxaa la dilay isagoo weli yar, hooyadiisna waxaa laga qaaday carruurta kadib markii ay niyad jab ku dhacday.

Noloshiisii hore

Malcolm dhalinyaronimadiisii wuxuu galay dambiyo yaryar, ugu dambeynna wuxuu galay xabsi sanadkii 1946 isagoo 20 jir ah. Halkaas ayuu ku bartay aqoonta Islaamka ee Nation of Islam (NOI), waxaana uu si buuxda ugu biiray dhaqdhaqaaqaas. Markii uu xabsiga ka soo baxay wuxuu ka go’aan qaatay inuu noloshiisa u hibeeyo difaaca dadka madow ee Mareykanka.

Malcolm X iyo Nation of Islam

Intii u dhaxeysay 1950-meeyadii iyo 1960-meeyadii, Malcolm X wuxuu noqday afhayeenka ugu awoodda badan ee Nation of Islam. Wuxuu cambaareyn jiray caddaanka cadaadiska ku haya dadka madow, wuxuuna ku baaqay madax-bannaani, is-ixtiraam iyo awood madow (Black Power). Wuxuu aad uga duwanaa Martin Luther King Jr. oo ku baaqi jiray dagaal la’aan iyo wada-jir, halka Malcolm uu rumeysnaa in mararka qaar difaac xooggan loo baahan yahay.

Socdaalkiisii Xajka iyo Isbeddelkiisii

Sanadkii 1964, Malcolm wuxuu aaday Xajka magaalada Makka. Halkaas ayuu ku arkay Muslimiin caddaan iyo madow ah oo isu siman, taas oo isha ka bedeshay aragtidiisii. Wuxuu ku dhawaaqay inuu ka baxay Nation of Islam oo uu ku biiray Islaamka caalamiga ah, isagoo qaatey magaca El-Hajj Malik El-Shabazz. Intaas kadib wuxuu ku baaqay midnimo iyo iskaashi caalami ah oo u dhexeeya dadka madow iyo ummadda Muslimiinta.

Dilkiisa

21-kii Febraayo 1965, Malcolm X waxaa lagu dilay magaalada New York intii uu khudbad ka jeedinayay. Dilkiisa waxaa geystay xubno ka tirsanaa Nation of Islam, inkastoo dood iyo muran weli ka taagan yahay cidda dhab ahaantii ka dambeysay.

Dhaxalkiisa

Malcolm X wuxuu noqday halyeey iyo astaan u taagan halganka xuquuqda dadka madow. Buuggii taariikh nololeedkiisa, The Autobiography of Malcolm X (oo uu la qoray Alex Haley), ayaa noqday mid aad loo aqriyo oo weli saameyn weyn ku leh jiilal badan.

Malcolm X waxaa loo xusuustaa geesinimadiisa, hadalkiisii tooska ahaa, iyo sida uu u muujiyay in dadka madow ay leeyihiin sharaf, awood iyo xaq ay u leeyihiin xorriyad iyo sinaan.